Ondernemingsraad verplicht? Advocaat voor ontslag

Bedrijven en hun ondernemingsraad

Bedrijven met minimaal 50 werknemers dienen een ondernemingsraad te hebben. Dit geldt eveneens bij bedrijven ter grootte van 10 tot 50 werknemers waarbij de wens aanwezig is om een ondernemingsraad te hebben. De ondernemingsraad van een bedrijf is in principe het luisterend oor van de medewerkers en geeft medewerkers zeggenschap binnen een bedrijf. De ondernemingsraad is vertegenwoordigd door het eigen personeel. Het personeel overlegt via de ondernemingsraad met de directie omtrent het beleid en de belangen van het personeel. Tevens komt de ondernemingsraad in actie bij een dreigend collectief ontslag. Welke type ondernemingsraden zijn er eigenlijk, en wat zijn de rechten die een ondernemingsraad heeft binnen een organisatie?

Type ondernemingsraden

Bij grote bedrijven kan het zijn dat er meerdere ondernemingsraden zijn. De belangen van het ene departement hoeft niet aan te sluiten bij die van een ander departement. Boven de verschillende ondernemingsraden kan er dan een overkoepelende ondernemingsraad zijn de zogeheten Groepsondernemingsraad of Centrale ondernemingsraad. Indien de onderneming dan ook nog meerdere vestigingen heeft binnen Europa kan het zijn dat er een Europese ondernemingsraad is. Het doel van al deze ondernemingsraden is de stem van de werknemers ten gehore te laten brengen bij de directie.

Wat zijn de rechten van een ondernemingsraad?

Het beleid van de onderneming heeft vaak directe gevolgen op de werknemers. Het is daarom ook van belang dat het beleid in overleg met de ondernemingsraad tot stand komt. Het heeft namelijk invloed op de rechten en belangen van de werknemers. Daarom kan de ondernemingsraad invloed uitoefenen op het te voeren beleid. De ondernemingsraad heeft de volgende rechten binnen een organisatie: overlegrecht (overleggen met de werkgever omtrent het te voeren beleid en interne aangelegenheden), instemmingsrecht (de ondernemingsraad moet akkoord gaan met wijzigingen in werknemersregelingen), adviesrecht (de werkgever dient naar adviezen van de ondernemingsraad te luisteren in geval van bedrijfseconomische wijzigingen) en het initiatiefrecht (de ondernemingsraad heeft het recht om voorstellen aan de werkgever voor te leggen). Daarnaast mag de ondernemingsraad besluiten om advies van buiten de organisatie in te schakelen.

Ondernemingsraad en collectief ontslag

Bij een collectief ontslag heeft de ondernemingsraad een actieve rol om te beoordelen of er een goed sociaal plan is gevormd en of eventuele ontslagen conform het afspiegelingsbeginsel wordt uitgevoerd. Het sociaal plan betreft de acties die door de direct zijn ondernomen om het aantal ontslagen te beperken door het toepassen van herplaatsing. Hiernaast wordt getoetst hoeveel geld de directie beschikbaar maakt om aan ontslagvergoedingen te kunnen voldoen. Het afspiegelingsbeginsel houdt in dat over alle departementen en alle leeftijdscategorieën een evenredige verdeling bestaat ten aanzien van de ontslagen. Daarmee dient de ondernemingsraad dan ook akkoord te gaan alvorens de werkgever het UWV informeert omtrent de voorgenomen ontslagen.

Ontslagbescherming voor OR leden

Specifiek leden van de OR hebben een bescherming tegen ontslag tot op twee jaar nadat zij in de ondernemingsraad hebben gezeten. Slechts in geval dat er sprake is van een reorganisatie wegens bedrijfseconomische redenen kan via het afspiegelingsbeginsel een OR lid worden ontslagen. Mocht een OR lid worden ontslagen echter deze reden is er niet, dan is het ontslag onrechtmatig. Daartoe dient de werkgever dan ook toestemming te verkrijgen bij de Kantonrechter. De bescherming geldt niet indien er sprake is van een proefperiode danwel het ontslag op staande voet is.